Posted: Mon Jan 03, 2005 9:31 am Post subject: چگونگی ایجاد سونامی و منشا قدرت مخرب آن
پس از کشته ها و خسارات بسیارى که زمین لرزه وحشتناک اخیر در کشورهاى سواحل اقیانوس هند از خود برجاى گذاشت اینک مقامات مسئول درصددند که سیستم هاى ضرورى براى اعلام خطر به موقع را هر چه سریع تر به کار گیرند.
لغت Tsunami از زبان ژاپنى منشاء مى گیرد (Tsu به معنی بندر و Nami به معنی موج) و یک واژه اختصاصى براى توصیف امواجى است با طول موجى عظیم که بر اثر اعمال نیروهاى ناگهانى بر آب به وجود مى آیند. این لغت از زبان ماهیگیرانى گرفته شده است که پس از صید ماهى به بنادر محل سکونت خود بازگشته و جز نابودى و خرابى چیزى را مشاهده نمى کردند، اگر چه آنها سوار بر قایق هاى خویش در دریا موجى را ندیده بودند.
یک سونامى ممکن است بر اثر وقوع زمین لرزه، لغزش قطعات پوسته زمین، بروز آتشفشان در عمق دریاها، انفجارهاى اتمى یا حتى برخورد شدید یک شهاب بر پوسته زمین در عمق اقیانوس به وجود آید. این گونه امواج همچنین مى توانند بر اثر جابه جا شدن توده هاى عظیم گل در عمق دریا یا تغییرات جوى تولید شوند.
آنها قادرند با سرعتى به میزان ۱۰۰۰ کیلومتر در ساعت گسترش یابند و کل مساحت یک اقیانوس را در برگیرند. امواج سونامى گاهى در سواحل دریا به ارتفاع ۳۰ مترى مى رسند و طولى برابر با ۳۰۰ کیلومتر دارند.
همانطور که گفتیم این امواج بر اثر یک ضربه ناگهانى در عمق اقیانوس به وجود مى آیند که توده هاى آب را از توازن خود خارج مى سازد و انرژى آ ن را به صورت یک موج غول آسا گسترش مى دهد. براى مثال همین اثر را مى توان زمانى مشاهده کرد که از سمت پائین، ضربه اى را به یک سطل حلبى محتوى آب وارد مى سازیم. تفاوت امواج سونامى با امواج تولید شده توسط نیروى باد این است که حرکت سونامى در عمق اقیانوس نیز وجود دارد.
تا زمانى که یک سونامى از اعماق اقیانوس عبور مى کند فاصله قله یک موج تا موج بعدى ۱۵۰ کیلومتر یا حتى بیشتر است. اما دامنه این امواج تنها چند دسیمتر است. به همین دلیل، نشانى از این امواج پر قدرت، در سطح اقیانوس به چشم نمى خورد.
اما به محض اینکه سونامى به آب هاى کم عمق ساحلى نزدیک مى شود، سرعت آن کاهش یافته و دامنه آن، افزایش مى یابد. شکل کرانه هاى ساحلى، فرم جزایر منطقه و یا دهانه رودخانه ها و خلیج ها بر قدرت و شکل سونامى تاثیر مى گذارند و آن را تغییر مى دهند به گونه اى که این امواج به مدى تبدیل مى شوند که به سرعت ارتفاع گرفته و با قدرت فرود مى آید.
آنها گاهى به صورت مجموعه اى از امواج درهم شکننده و گاهى در قالب تنها یک موج عظیم سیلابى بروز مى کنند. در منطقه اقیانوس آرام به طور متوسط هر سال تقریباً ۲ سونامى نابودکننده به وجود مى آیند اما امواجى از این قبیل که بتوانند سراسر اقیانوس آرام را به طغیان درآورند کمتر بروز مى کنند.
اصولاً سونامى ها مى توانند هر جایى که یک ضربه ناگهانى توازن توده هاى آب را از میان مى برد به وجود آیند، حتى در دریاچه ها. اما مسلم است که سونامى ها در آب هاى گسترده تر و اقیانوس ها اثرات مهیب تر و وحشتناک ترى را از خود برجاى مى گذارند.
مشکل بتوان پیش بینى کرد که زمین لرزه هاى اعماق اقیانوس چه موقع به وقوع مى پیوندند. بسته به اینکه محل بروز این زلزله ها در چه فاصله اى از سواحل قرار دارد گاهى، زمان بیشتر و گاهى زمان کمترى براى تخلیه مناطق مسکونى در اختیار مقامات مسئول قرار دارد. در عین حال اعلام خطرهاى اشتباه مى توانند عواقب وخیمى داشته باشند زیرا ساکنان مناطق مزبور دیگر این هشدارها را جدى تلقى نمى کنند.
به همین دلیل، در اقیانوس آرام، سیستم هاى دقیقى براى ثبت و اعلام خطر به کار گرفته مى شوند و به همراه آنها تیمى از متخصصان زلزله شناسى، مراقب اوضاعند. به محض بروز زمین لرزه اى با شدت ۷ درجه ریشتر، مرکز هشدار سونامى، در اقیانوس آرام، دست به کار شده و این خبر را به اطلاع مسئولان امر مى رساند.
سپس دانشمندان تلاش مى کنند پیش بینى کنند که آیا خطر بروز یک سونامى وجود دارد یا نه و مسیر احتمالى آن چگونه خواهد بود. تازه پس از آن است که از مردم مناطق تحت خطر خواسته مى شود به مناطق مرتفع تر بگریزند.
براى اینکه خسارات امواج سونامى هر چه بیشتر محدود شوند کارشناسان امور زلزله در سراسر زمین دستگاه هاى لرزه نگار خود را در اعماق اقیانوس ها کار گذاشته اند اما متاسفانه اقیانوس هند به این دستگاه ها مجهز نیست.
Surviving a Tsunami - Lessons from Chile, Hawaii, and Japan - If you read nothing else, read this.
------------------------------------------------------------
Posted: Thu May 19, 2005 4:37 am Post subject: سی چس چیست؟؟؟؟؟
سی چس چیست؟؟؟؟؟
آثار زمین لرزه های بزرگ ، احتمال دارد هزاران کیلومتر دورتر از محل بروزشان احساس شوند. جنبش زمین ممکن است تولید سی چس نماید ، که فرایندی لرزشی با صدای موزون آب ، یا لجن است. این فرایند در سطح آبهای ساکن مانند استخرها ، برکه ها ، دریاچه ها ، مخزن سدها و حوضه های بسته مانند خلیج مکزیک آشکار می شود. برای مثال زمین لرزه 1964 میلادی آلاسکا موجهائی با ارتفاع 2 متر در ساحل تکزاس ایجاد نمود که یک کشتی غول پیکر را درهم کوبید ، در حالیکه در دو محل یعنی تکزاس و لوئی زیانا، موجهای بسیار کوچکی در استخرهای شنا مشاهده شده بود . سی چس بطور موردی وقتی که در مخزن های لایروبی نشده سدهای خاکی رخ دهد می تواند خطرناک باشد. این موجها با ضربه زدن بر روی دیواره های مخزن سد و ضعیف نمودن بنیه آنها ، بدینوسیله زندگی ساکنین پائین دست سد را به خطر می اندازند .
Posted: Thu May 19, 2005 4:44 am Post subject: سونامی
هنگامی که یک زمین لرزه در زیر دریا واقع می شود ، بخشی از کف دریا بالا و پایین می رود. آب در پاسخ به حرکت سنگ به شکل موج جابجا می شود. موجهای دریایی تولید شده توسط زمین لرزه بیشتر موجهای جزرومدی نامیده شده اند اما آنها هیچ گاه با فرآیند جزرومد بوجود نمی آیند. بنابراین زمین شناسان آنها را با واژه ژاپنی سونامی می نامند، تامپسون و ترک (1999)
بیشتر سونامی از جابجایی عمودی در طول گسلی که در کف اقیانوس قرار دارد یا از زمین لغزه زیر آبی که توسط زمین لرزه تحریک شده حاصل می شود. در دریاهای باز یک سونامی آنقدر مسطح است که بسختی نمایان می شود. به طور نوعی تاج موج آن ممکن است تنها 1 تا 3 متر ارتفاع داشته و تاجهای متوالی بیش از 100 تا 150 کیلومتر از هم فاصله داشته باشند . این در حالی است که یک سونامی ممکن است با سرعت 750 کیلومتر درساعت سیر کند. هنگامی که موج به آبهای کم عمق نزدیک ساحل نزدیک شد، پایه موج به ته کشیده می شود و آب به طرف بالا کومه شده ارتفاع موج افزایش می یابد . سپس دیواره در حال بالا آمدن آب به داخل خشکی جریان پیدا می کند. یک سونامی می تواند خشکی را برای 5 تا 10 دقیقه با سیلاب بپوشاند .
You cannot post new topics in this forum You cannot reply to topics in this forum You cannot edit your posts in this forum You cannot delete your posts in this forum You cannot vote in polls in this forum
![[Help]](images/button_site_help0.gif "Frequently Asked Questions"){kind=small}
![[فارسی]](images/button_persian.gif "Persian Version"){kind=small}
